Google bilginin güç olduğunun  belki de tüm diğer şirketlerden daha fazla farkında. Internetin kendisiyle ilgili,  burada listelenemeyecek sayıda çok farklı  ve çeşitli trendlerle ilgili, daha da önemlisi kullanıcılarla yani sizinle ilgili sayısız ve çok kapsamlı bilgiden bahsediyoruz.

Google sizin  ve online alışkanlıklarınız hakkında ne kadarını biliyor? Aslında Google üzerinden ne kadar çok bilgi paylaştığınızı ancak oturup düzenli olarak kullandığınız Google servislerinin listesini yapınca anlıyorsunuz.

Bu durum  gizlilik konusunda endişelerin ortaya çıkmasına neden oluyor. Google’ın CEO’su  Eric Schmidt’in yakınlarda yaptığı  “kimsenin bilmesini istemediğiniz birşey varsa belki de onu daha en başından  yapmamalıydınız” şeklindeki açıklaması da içimizin rahatlaması konusunda pek faydalı olmuyorJ

Şimdi Google’ın hakkımızdaki bilgileri nasıl topladığına ve bizden nasıl bilgi aldığına bir göz atalım.

Google’ın bilgi toplama kanalları

Google’ın belirlediği misyon “Dünyadaki bilgileri organize etmek ve bu bilgileri tüm dünya için ulaşılabilir ve yararlı kılmak” ve bu konuda da oldukça iyi. Ama Google bir çoğumuzun farkettiğinden çok daha fazla bilgi topluyor.

• Aramalar (web, görüntüler, haberler, bloglar vs.) – Google herkesin bildiği gibi  dünyadaki en popüler arama motoru ve neredeyse %70’lik bir pazar payı var (Türkiye’de bu rakam 95%nin üzerinde). Google tüm aramaları takip ediyor ve aramaların giderek daha kişiselleştiği düşünülürse bu bilgilerin giderek daha detaylı ve kullanıcıya özel olması kaçınılmaz.
• Arama sonuçlarına tıklamalar – Google sadece ne aradığımızı değil hangi arama sonuçlarına tıkladığımız konusunda da bilgi topluyor.
• Web Crawling – Googlebot ve Google’ın web crawler’ı sürekli olarak milyarlarca internet sayfasını okuyor ve indeksliyor.
• Website Analytics – Google Analytics uzak ara farkla en popüler website analytics paketi. Bedava olmasına rağmen bir çok ileri düzey özelliği desteklemesi sayesinde dünyadaki sitelerin büyük bir kısmı tarafından kullanılıyor.
• Reklam Servisleri – Adwords ve Adsense Google’ın finansal başarısının kilit taşları, ama aynı zamanda Google’a birçok önemli veri sağlıyor. İnsanlar hangi reklamlara tıklıyor, reklam verenler hangi anahtar kelimeleri elde etmek istiyor, ve en değerli anahtar kelimeler hangileri? Tüm bunlar çok yararlı bilgiler.
• E-mail – Gmail, Microsoft (Hotmail) ve Yahoo ile beraber dünyadaki en büyük 3 e-posta servisinden biri. Hem gönderilen hem de alınan Email içeriği inceleniyor ve analiz ediliyor. Güvenlik açısından bile Google için mükemmel bir servis. Google’ın email güvenlik servisi, Postini, Google’ın kullanıcı kitlesi sayesinde spamler, kötü amaçlı yazılımlar ve güvenlik eğilimleri hakkında bilgi topluyor.
• Twitter – “Tüm tweetleriniz bize ait”. Geçen senenin sonunda yapılan bir anlaşmaya göre Twitter üzerinden geçen tüm tweetlere direk ulaşabiliyor.
• Google Uygulamaları (Dokümanlar, Tablolar, Takvim vs.) – Bu uygulamaların bir çok kullanıcısı var ve tabiki Google için önemli bir bilgi kaynağı.
• Google Public Profiles – Google sosyal medya sitelerinde nerelerde bulunabileceğiniz ve kişisel giriş sayfanızı da içeren herkese açık bir profil oluşturmanızı destekliyor.
• Orkut – Google’ın sosyal network’ü her yerde başarılı değil ama Brezilya ve Hindistan başta olmak üzere dünyanın belli bölgelerinde çok önemli.
• Google Public DNS – Google’ın yeni DNS servisi sadece insanların DNSlere hızlıca bakabilmeleri açısından faydalı değil, aynı zamanda Google’a da yarar sağlıyor çünkü bu sayede insanların kullandıkları siteler gibi bir çok istatistiğe ulaşmasını sağlıyor.
• Google Chrome – Web browsing konusunda alışkanlığınız nedir? Hangi siteleri ziyaret ediyorsunuz?
• Google Finance – Finans verilerinin yanı sıra  kullanıcıların Google Finance üzerinden ne aradıkları ve kullandıkları Google için önemli veriler sağlıyor.
• Youtube – Bildiğiniz gibi dünyadaki en popüler video sitesinin sahibi Google. Google’a kullanıcıların izleme alışkanlıkları hakkında çok fazla bilgi sağlıyor.
• Google Translate – Google’ın dil çözümleme ve çeviri yapma konusunda mükemmelleşmesini sağlıyor.
• Google Books – Şu anda çok büyük olmamakla beraber Google’ın insanların ne okuduklarını ve ne okumak istediklerini öğrenmesi için önemli bir potansiyeli var.
• Google Reader – Açık ara farkla dünyadaki en popüler reader. Hangi RSS kaynaklarına üye oluyorsunuz? Hangi blogları okuyorsunuz? Google hepsini bilecek.
• Feedburner – Çoğu blog yazarı RSS kaynaklarının tanıtımını yapmak için Feedburner’ı kullanıyor ve bunlarda Google tarafından takip ediliyor.
• Google Maps ve Google Earth – Dünyanın hangi alanları ile ilgileniyorsunuz?
• Kontakt ağınız – Google Talk veGmail kontaktlarınız karışık bir kullanıcı ağı oluşturuyor ve bu insanlarda Google kullanıyorsa bu ağ daha geniş şekilde ortaya çıkıyor. Google bunu yapıyor mu bilmiyoruz ama veriler orada duruyor.
• Coming soon – Chrome OS, Google Wave ve daha fazlası yakında.

Daha bir çok Google ürünü olduğu için liste daha da uzayabilir ama bu kadarıyla da işin özünü anladığınızı düşünüyoruz…

Bu verilerin çoğu anonim hale getirilmiş ama her zaman hemen değil. Loglar 9 ay boyunca saklanıyor ve cookieler 18 aydan önce anonim hale getirilmiyor. Bundan sonra bile Google’ın sahip olduğu bilgiler diğer şirketlere karşı çok önemli bir rekabet avantajı sağlıyor.

Google’ın durdurulamaz veri toplama makinası

Google’ın veri toplamasının değişik yönleri var. Cookieler ayar ve takip etme amaçları için kullanılıyor, ve eğer Google hesabınıza giriş yaptıysanız, Google’ın sahip olduğu sitelerde yaptıklarınız sadece bilgisayarınızla değil kişiliğinizle de eşleştirilebiliniyor.

Kısaca eğer Google servislerini kullanıyorsanız, Google ne aradığınızı, hangi siteleri ziyaret ettiğinizi, hangi haberleri ve blogları okuduğunuzu ve daha fazlasını bilecek. Google daha fazla servis ekledikce ve varlığı artarak yayıldıkça her şeyin Googlization’ı (John Batelle ve  Alex Salkever tarafından 2003’te oluşturulan bir kelime) devam edecek.

Herhangi bir Google servisi kullanmadan bir hafta boyunca internet kullanmaya çalışın. Yani YouTube, Gmail, Google Docs, Feedburner linkleri, Google Search kullanmak yok. Ayrıca Google’ın partner olduğu servisleride kullanmamanız gerekecek, yani Twitter’da yok.

Artan Googlization muhtemelen insanların bir çok Google servisi ile bağlantılı olan ve alışkanlıklarınız hakkında Google ‘a inanılmaz bilgiler sağlayacak olan Google Chrome’u kullanmak istememesinin nedeni.Daha bu makalenin ilk satırında belirttiğimiz gibi bilgi güçtür.

Google bunu neden yapıyor?

Daha bu makalenin ilk satırında belirttiğimiz gibi bilgi güçtür.

Elindeki bunca bilgi ile Google verileri kullanışlı şekillerde guruplayabilir. Sadece kullanıcı ya da ziyaretçileri değil Google şehirler ve ülkeler hakkındaki trend ve eğilimleri inceleyebilir.

Google toplanan bilgileri geniş bir alanda yararlı şekilde kullanabilir. Google’ın aktif olduğu çeşitli alanlarda piyasa kararlarını verebilir, araştırabilir, ürünlerini daha iyi hale getilebilir.

Mesela eğer bazı piyasa eğilimlerini önceden keşfederseniz piyasada daha etkili şekilde hareket edebilirsiniz. İnsanların ne aradıklarını, ne istediklerini keşfedebilir, bu keşiflere dayalı kararlar verebilirsiniz. Tüm bunlar Google gibi büyük bir şirket için tabiki inanılmaz faydalı.

Ama unutmayalım ki Google kazandığı paranın çoğunu reklamdan alıyor. Google sizin hakkınızda daha fazlasını bildikçe size daha etkili şekilde reklam sağlayabilir.

Sadece Google Değil

Bu tip veri toplama konusunda Google’ın tek başına olmadığını belirtmekte fayda var. Örnek vermek gerekirse Microsoft’unda Bing ve Hotmail üzerinden benzer şeyler yaptığı biliniyor.

Google ile ilgili problem (tabii eğer siz bunu problem olarak adlandırmak isterseniz) kollarının ahtapot gibi her yere ulaşmaya başlamış olması. Google online hayatlarımızın içerisine o kadar girmiş durumdaki davranışlarımız ve online eğilimlerimiz hakkında inanılmaz bilgi elde edebiliyor.

Google’ın veri kasasına girmek

Google topladığı verilerin bir kısmıznı bir çok servis sayesinde sizlerle de paylaşıyor.

• Google Trends
• Web siteleri için Google Trends
• Google Insights for Search
• Google Ad Planner
• Wonder Wheel gibi çeşitli arama araçları

Eğer Google bu kadar bilgiyi halka açık hale getirebiliyorsa Google’ın sahip olduğu veri miktarını ve detayları bir düşünün. Ayrıca ironik bir şekilde Google’ın bizinle bilgi paylaştığı servisler nelerle ilgilendiğimiz, bulmaya çalıştığımız internet siteleri gibi konularda Google’ın daha çok veriye ulaşmasını sağlıyor.

Bu araçları kullanırken karşılaşılan ilginç bir durum ise bir çok durumda Google’ın kendi ürünleri dışındaki bilgilere ulaşılabiliyor olunması. Mesela Ad Planner ve Trends for Websited Google siteleri için istatistikleri göstermiyor, ama başka herhangi bir site hakkında bilgiye ulaşabiliyorsunuz.

Herşeyin bir bedeli var

Neden neredeyse tüm Google servislerinin bedava olduğunu hiç düşündünüz mü? Artık nedenini biliyorsunuz. Google’a dolar ile ödeme yapmıyor olabilirsiniz (Google reklamlarına tıklamak dışında), ama bilgi ile ödüyorsunuz. Bu kötü bir şey olmak zorunda değil ama bunun farkında olmalısınız.